Araştırma ve ödevleriniz için her türlü kaynağı ve dokümanı En Geniş Araştırma ve Ödev Sitesi: www.arsivbelge.com ile bulabilir ve İsterseniz siz de kendi belge ve çalışmalarınızı gönderebilirsiniz!
Her türlü ödev ve dokümanı
www.arsivbelge.com ile kolayca bulabilirsiniz!


Araştırmalarınız için Arama Yapın:






  
Ud ve Kanun Hakkında Bilgiler

                    

www.arsivbelge.com
Ud ve Kanun Müzik Aletleri Hakkında BilgilerUd ve Kanun Hakkında Bilgiler dokümanıyla ilgili bilgi için yazıyı inceleyebilirsiniz. Binlerce kaynak ve araştırmanın yer aldığı www.arsivbelge.com sitemizden ücretsiz yararlanabilirsiniz.
Ud ve Kanun Hakkında Bilgiler başlıklı doküman hakkında bilgi yazının devamında...
Ödev ve Araştırmalarınız için binlerce dokümanı www.arsivbelge.com sitesinde kolayca bulabilirsiniz.

UD HAKKINDA BİLGİLER

UD AKORDU: Diger müzik aletlerinde olduğu gibi, ud akordu da iki şekilde yapılır.

 1 - Akort düdüğü ile yapılan orijinal akort 

 2 - Kafadan bir sese çekilerek yapılan kafa akordu.

 ORİJİNAL UD AKORDU: Türk Müziğinin diğer enstrümanlarında olduğu gibi, ud ta da Batı Müziğinden farklı akort yapılır. Bu akort sisteminin adı Türk     

  Müziğinde Bolahenk yani " yerinde " akort düzenidir. Buna göre uygulamaya geçelim.

Ud da boş tel isimleri aşağıdan yukrıya doğru, SOL-RE-LA-Mİ-Sİ-LA dır. Üst tel LA yerine #FA(diyez) de yapılabilir. Önemli: Ud' u akort ederken, akort düdüğünün LA sesini; ud' un RE teline akort'luyoruz. Bu tele RE diyoruz. 

Buna göre sesler şu şekilde akort edilir: 

Akort düdüğü sesleri           Ud sesleri 

D = RE...........................SOL (alt tel)

A = LA ......................... RE   (2.tel)

E = Mİ........................... LA  (3. tel)

B = Sİ............................ Mİ  (4. tel)

#FA(diyez).....................  Sİ  (5. tel)

E = Mİ............................ LA (üst tel)

Not: Üst teli #FA(diyez) yapacaksanız, akort düdüğünün #DO(diyez) sesine akortlayın.

#DO(diyez).................... #FA(diyez) 

UD'TA MIZRAP VURUŞLARI

Müzik aletlerinde (bağlama,ud kanun) üç çeşit mızrap vuruş tekniği vardır. Klasik, yarı klasik ve velveleli(zengin) mızrap vuruşlarıdır.

Klasik mızrap vuruş tekniğinde; hep yukarıdan aşağıya mızrap vurulur. Artan zaman bekleyerek doldurulur. İkllik ve dörtlük notalar ağır, sekizlik ve onaltılık notalar çabuk vurulur.

Yarı klasik mızrap vuruş tekniğinde; mızrap devamlı aşağı-yukarı vurulur. İkilik ve dörtlük notalar ağır, sekizlik ve onaltılık notalar çabuk çalınır.

Velveleli(zenğin) mızrap vuruş tekniğinde; İkilik nota iki kere " tara-tamtam, tara-tamtam " yani " aşağı-yukarı aşağı-aşağı " olarak vurulur. Sekizlik nota sadece, aşağı yukarı vurulur. Onaltılık nota tek se aşağı, çift se aşağı-yukarı, dört taneli ise " tara-tara " yani aşağı yukarı-aşağı yukarı şeklinde vurulur

UD'TA SAĞ EL MIZRAP TEKNİĞİ

Mızrap hareketleri bir çift telde rahat ve kolaydır.Ancak telden tele geçişlerde durum oldukça karmaşıklaşır.Hızlı çalarken,üstlü-altlı vuruşla icra oldukça güçleşir.Sağ el mızrap tekniğini geliştirmek için önce iki komşu telden başlayalım.

İki komşu tele birer defa mızrabı vurursak Başlıca iki sıramız olacaktır.

1 - Önce kalın tel

2 - Önce ince tel

1 - ÖNCE KALIN TEL

a) Mızrap kalın tele üstten vurmuşsa,ince tele de alttan vuracaktır.LA ve RE tellerinde çalışma yapalım.DO perdesine basıp mızrabı yukarıdan aşağıya vurmuşsak,RE teline vururken aşağıdan yukarıya vuracağız.Mızrap hareketi DO aşağı,RE yukarı şeklinde olacaktır.

Bu iki tele göre DIŞTAN VURUŞTUR 

ALIŞTIRMA: LA-Sİ-DO-RE çalarken LA ya üstten Sİ ye alttan DO ya üstten vurduk RE ye alttan vuracağız.

---------------------------------------------------------------------------------------

b) Mızrap kalın tele alttan vurmuşsa,ince tele de üstten vuracaktır.Buna İÇTEN VURUŞ denir.

Örnek: DO sesine alttan vurmuşsak,RE teline üstten vuracağız.

ALIŞTIRMA: LA-Sİ-DO-DO-RE çalarken,LA ya üstten,Sİ ye alttan,DO ya üstte,diğer DO ya alttan vurduk,RE ye üstten vuracağız.

Her sese birer mızrap vurarak kalın telden ince tele geçiş bu şekildedir.

-----------------------------------------------------------------------------------------

2 - ÖNCE İNCE TEL

Yukarıda kalın telden ince tele geçerken mızrap hareketlerini gördük.Şimdi ince telden,bir üst(kalın) tele geçerken mızrap vuruş tekniğini öğrenelim.

a) Mızrap ince tele alttan vurmuşsa,kalın tele de üstten vuracaktır.Buna DIŞTAN VURUŞ denir.

Kısa örnek: RE teline alttan vurmuşsak,DO sesine üstten vuracağız.

ALIŞTIRMA: Mİ-RE-DO-Sİ çalarken.Mİ ye üstten,RE ye alttan,DO ya üstten,Sİ ye alttan vuracağız.

-----------------------------------------------------------------------------------------

b) Mızrap ince tele üstten vurmuşsa.kalın tele de attan vuracaktır.Buna İÇTEN VURUŞ denir.

Kısa örnek: RE teline üstten vurmuşsak,DO sesine de alttan vuracağız.

ALIŞTIRMA: FA-Mİ-RE-DO çalarken,FA ya üstten,Mİ ye alttan,RE ye üstten,DO ya da alttan vuracağız.

KAFADAN UD AKORDU NASIL YAPILIR?

Ben genellikle müzik enstrümanlarının akordunu akort düdüğü ile yaparım. Bir gün fazla bilmişin biri; bana, " Sen kafadan akort yapmayı bilmiyor musun?" diye sorar.Şimdi bu konu üzerinde biraz konuşalım,sonra akordumuzu öğreniriz.

Müzik aletlerinin akordu iki şekilde yapılır.

1 - Standart,orijinal yani evrensel akort

2 - Kafadan akort, yani bir teli rast gele kafadan bir ses tonuna çekeriz. Diğer telleri

buna göre ayarlarız.

Orijinal akort dünyanın her yerinde geçerli olan sabit akorttur.Bu akortla düzenlen

miş müzik aleti ile diğer tüm müzik aletlerinin sesleri uyuşur.Mesela gurup yada

orkestra ile çalacağınız zaman sesleriniz aynı olur...

Kafadan bir sese akortlanmış müzik aleti ile yalnız kendinizle uyuşursunuz.Diğer

hiç bir enstruman ile sesleriniz tutmaz.Birlikte çalamazsınız.Aranızda ya bir ses ya

yarım ses yada bir kaç komalık ses farkı olur.Onun için doğru olan standart,orijinal 

akort'tur.

KAFA AKORDUNUN YAPILIŞI

Udumuzun herhangi bir telini,mesela "RE" telini kafadan bir ses tonuna çekeriz.Sonra

parmağımızı "RE" telinin "SOL" perdesine basar,alttaki "SOL" telni bu sese göre

akortlarız.Daha sonra bu akortladığımız (alt tel) "SOL" sesinin bir alt perdesi olan

"La" perdesine basar,bu sese göre üçüncü tel olan "LA" telimizi akortlarız.Daha sonra 

"RE" telinin bir alt perdesi olan "Mİ" sesi ile dördüncü "Mİ" telimizi akortlarız.

Daha sonra üçüncü tel "LA" sesinin bir alt perdesi olan "Sİ" sesine göre beşinci tel

"Sİ" sesimizi akortlarız.En son altıncı (üst) teli,üçüncü tel "LA" ile eşitleriz.

NOT: Altıncı(üst) teli #FA(FA diyez) yapacaksak, dördüncü "Mİ" telinin alt perdesi

olan #FA(FA diyez) sesine göre akortlarız. Bu kadar...

KANUN HAKKINDA BİLGİLER

KANUN PERDELERİ HAKKINDA

 Kanun'un en ince üst perdesi(teli),kanun'un büyüklüğüne göre değişir.24 perdeli kanunlarda FA, 25 perdeli kanunlarda SOL, 26 perdeli kanunlarda LA dır.En alt kalın tel bütün kanunlarda kaba yegah(RE) perdesi dir.Bu perdeye göre yukarıya (kalından inceye)doğru tek tek perdeleri RE-Mİ-FA-SOL-LA-Sİ-DO-RE(YEGA)-Mİ-FA-SOL-LA-Sİ-DO-RE(NEVA)-Mİ-FA-SOL-LA ...diye sayarak perdeleri öğrenebiliriniz.Ses genişliği üç buçuk oktav kadardır.

 KANUN AKORDU NASIL YAPILIR

 Kanun'u akort ederken, perde mandalları naturel olmalıdır.Yani diyez mandalların hepsi inik(yatık),bemol mandalların hepsi,yukarıya kalkık olmalıdır.Bunu nasıl anlarız: Mandalların ortsında boşluk(mandalsız kısım)vardır.Bu boşluğun sol tarafındaki mandallar bemol mandallarıdır.Sağ taraftakiler diyez mandallarıdır.

 Boşluk olan kısım naturel(ana sesi)verir.Mesela RE perdesini ele alalım.Boşluğun solundaki mandalların hepsini yukarıya kaldırırsak perde naturel RE sesini verir.Tabi sağdaki mandallar inik(yatık)olacak.

 Bu şekilde bütün perdeleri naturel yaparız.Sonra akord düdüğünün A=LA sesi ile kanun'un RE Perdesini eşitleyerek akord ederiz.Aynı şekilde aşağıda görüldüğü gibi diğer perdeleride akord ederiz.

 AKORD DÜDÜĞÜ SESLERİ       KANUN PERDELERİ

          C=DO =........................................FA

          D=RE =........................................SOL

          E=Mİ =.........................................LA

          F=FA =.........................................Sİ

          G=SOL=........................................DO

          A=LA =..........................................RE

          B=Sİ =..........................................Mİ

KANUN HAKKINDA GENEL BİLGİLER

Kanun'da mızrap vuruşları: Diğer mızraplı müzik aletlerinde olduğu gibi; kanunda da üç çeşit mızrap vuruşu vardır. Klasik, yarı klasik, zengin(velveleli).

Kanunda klasik mızrap vuruşu: Bu sistemde her notaya bir mızrap vurulur. Artan zaman bekleyerek doldurulur. Dört dörtlük nota iki mızrap " sağ-sol " , iki dörtlük nota bir mızrap" sağ veya sol ", bir dörtlük nota bir mızrap " sağ " , sekizlik ve onaltılık nota bir mızrap çabuk vurulur.

Yarı klasik mızrap vuruşu: Dört dörtlük notaya dört kere " sağ-sol " vurulur(sekiz mızrap) İki dörtlük notaya iki kere" sağ-sol " vurulur.(dört mızrap) Bir dörtlük notaya " sağ- sol " iki mızrap vurulur. Sekiz ve onaltılık notaya bir mızrap "sağ yada sol " vurulur. 

Velveleli(zengin) mızrap vuruşu: Bu sistemde her onaltılık notaya bir mızrap vurulur. Dört dörtlük nota onaltı mızrap" sağ-sol " olarak, iki dörtlük nota sekiz mızrap" sağ-sol" olarak, Bir dörtlük nota dört mızrap " sağ-sol " olarak , sekizlik nota iki mızrap" sağ-sol " olarak, onaltılık nota bir mızrap " sağ veya sol " olarak vurulur.

KANUN'DA MANDAL DİZİLİŞİ

 Her kanun imalatçısının mandal diziliş sayısı(şekli)farklıdır.Müzik aletleri satan bir mağazanın vitrininde süslü püslü bir kanun gördünüz.Güzelliğine bakıp,imrenip almaya karar verirsiniz;aman dikkat!..Bu kanun özel yapılmış bir kanun olmaya bilir.Kaplama kanun dediğimiz,ucuz olması için göğsü ve diğer kısımları hakiki ağaç yerine,kontraplaktan yapılmış olabilir.İç çatısı,takozları zımparalanmadan odun gibi yerleştirilmiş olabilir.Bunlar ses vermeyen sağır kanunlardır.Mandalları eksiktir.Transpoze yaptığınız zaman diyez ve bemoller eksik gelir.Burguları akord tutmaz.

Özel ve güzel yapılmış kanunlarda kimi üretici 5,kimi 6,7,8,9 mandal koyar.Diyez mandalları da her üreticiye göre değişir.Bemollerde genellikle her mandal bir koma olarak ayarlanır.Makamlarda en büyük bemol 5 koma olduğu için 5 mandal yeterli gelir.Bazıları diyez mandalların yüksekliğini arttırıp mandal sayısını 2-3 mandala kadar düşürürler.Tıpkı tanbur perde düzeninde olduğu gibi...

 Bir olay anlatayım:Yiğenimin müzik bilgisi yok.Sazcıya bir tanbur yaptırdı.Sazcı makamlara göre,her ses aralığına en az koma olarak 5 perde taktı.Yiğenim bukadar çok perdeyi görünce afalladı.Ben bukadar perde ile nasıl çalacağım diyerek;perdeleri söktürüp,azalttırdı.Sazcı aynı bağlama gibi her ses aralığına iki perde taktı.Çoğu tanburlar da böyledir.Fazla perdeliyi çalmak için makam bilgisinin olması lazım.Hangi makamda hangi perdeyi(sesi)kaç koma basacağınızı bilmeniz gerekir.

 Kanun'da da durum böyledir.Kimi imalatçı fazla,kimi az mandal takar.Türkiyenin en meşhur kanun imalatçısı İzmir'de "Ejder"dir.Mandal sayısı fazladır,fiyatı da ağız uçuklatır.


Ekleyen:Ümit SERT
Kaynak:(Alıntıdır)
Aradığınız Dokümanı Bulamadıysanız, Farklı Araştırmalar Yapmak İstiyorsanız Site İçi Arama Yapabilirsiniz!

Ödev ve Araştırmalarınız için www.arsivbelge.com Sitesinde Kaynak Arayın:


Ödev ve Araştırmalarınız için Arama Yapın:
     Benzer Dokümanları İnceleyin
Yaşamınızı Kolaylaştıracak Pratik Bilgiler(2021)

Yemek Yaparken Yararlanacağınız Pratik Bilgiler(1888)

Türk Ceza Kanunu(1785)

Güncel Bilgiler 2014(1776)

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Teşkilat ve Görevlerinde Yapılan Değişiklik(1708)

          Tanıtım Yazıları
      
Türkçe İtalyanca ve Almanca Cümle Çevirisi İçin Birimçevir Sitesi

Esenyurt, Beylikdüzü ve Kartal Bölgelerinde Satılık Daire İlanları

Belge Çevirisi

Siz de Tanıtım Yazısı Yayınlamak İçin Tıklayın

Diğer Dökümanlarımızı görmek için: www.arsivbelge.com tıklayın.          

Siz de Yorum Yapmak İstiyorsanız Sayfanın Altındaki Formu Kullanarak Yorum Yazabilirsiniz!

Yorum Yaz          
Öncelikle Yandaki İşlemin Sonucunu Yazın: İşlemin Sonucunu Kutucuğa Yazınız!
Ad Soyad:
          
Yorumunuz site yönetimi tarafından onaylandıktan sonra yayınlanacaktır!